4,5 of 5,5 mm? Welk kaliber luchtbuks kies je

Geschreven door Dennis Dekkers | DB-Schietsport · Eigenaar · Geplaatst op 3 maart 2026 · Laatst bijgewerkt op 22 september 2026

Kort antwoord: kies 4,5 mm als je schiet op kaarten en blikjes tot ongeveer 25 meter. En kies 5,5 mm zodra je verder schiet of op ongedierte jaagt. Beide kalibers zijn in Nederland gewoon toegestaan, er bestaat hier geen kaliberlimiet voor luchtdrukwapens

Waar staat het kaliber voor?

Het kaliber is de diameter van de loop en dus van de kogel die erdoorheen gaat. Dat ene getal bepaalt verrassend veel: hoe vlak je kogel vliegt, hoeveel energie er op het doel aankomt, hoe gevoelig je bent voor wind en wat je per schot kwijt bent. Er zijn verschillende kalibers verkrijgbaar: 4,5 mm, 5,5 mm en 6,35 mm. Hieronder zetten we de kalibers naast elkaar en beantwoorden we de vragen die het vaakst gesteld worden. Wil je meteen kijken wat er te koop is, bekijk dan ons aanbod luchtbuksen.

Wat is beter, 4,5 of 5,5 mm?

Geen van beide is objectief beter. Ze zijn goed in iets anders. Een kleiner kaliber betekent meestal hogere snelheid en een vlakker schot. Een groter kaliber levert meer massa en impact, maar een lagere beginsnelheid.

4,5 mm (.177) schiet een lichtere kogel op een hogere snelheid. Het gevolg is een vlakke kogelbaan, waardoor je minder hoeft te corrigeren als de afstand tot je doel iets afwijkt van wat je dacht. Dat maakt dit kaliber sterk in doelschieten en plinken. De kogels zijn bovendien het goedkoopst en het aanbod is het grootst. Voor 10 meter wedstrijdschieten is 4,5 mm zelfs voorgeschreven.

5,5 mm (.22) schiet een kogel die ongeveer twee keer zo zwaar is. Die gaat langzamer en zakt sneller, maar houdt zijn energie beter vast over afstand en draagt die energie ook beter over op het doel. Daardoor is 5,5 mm het logische kaliber voor plaagdierbestrijding en voor schieten op 30 meter en verder.

4,5 mm is preciezer en goedkoper, 5,5 mm slaat harder aan. Voor maximale energie en impact kies je voor 6,35 mm. Dit is een veelgebruikt kaliber voor krachtige PCP-buksen. Dit kaliber wordt voornamelijk gekozen door ervaren schutters die bewust voor kracht en massa gaan. Schiet je alleen in de tuin of de schuur op kaarten, dan heb je aan 5,5 mm weinig extra. Schiet je op ratten of duiven, dan wil je die extra massa wel.

Zijn 5,5 mm luchtbuksen verboden in Nederland?

Nee. Een luchtbuks in 5,5 mm is in Nederland gewoon legaal en vrij te koop vanaf 18 jaar. Er is geen vergunning, verlof of lidmaatschap van een vereniging voor nodig.

De verwarring of het legaal is of niet komt vaak door de regels uit het buitenland. In Duitsland mag je vanaf 18 jaar vrij een luchtdrukwapen kopen tot 7,5 joule, herkenbaar aan het F-teken in een vijfhoek. Daarboven heb je een wapenbezitskaart nodig. Omdat vrijwel elke 5,5 mm buks ruim boven die 7,5 joule zit, geldt 5,5 mm daar in de praktijk als "niet vrij". Die regel wordt vaak ten onrechte op Nederland geplakt.

In Nederland gaat de wet niet over kaliber of kracht, maar over leeftijd, uiterlijk, vervoer en de plek waar je schiet. De volledige uitleg staat in onze gids luchtbuks en de wet.

Welk kaliber luchtbuks mag je hebben?

Elk kaliber. Een luchtbuks valt onder categorie IV van de Wet wapens en munitie en daar staat geen maximum kaliber of maximum aantal joule in. Of je nu 4,5 mm, 6,35 mm of een big bore in 9 mm koopt, het bezit is vanaf 18 jaar toegestaan zonder papieren.

Wat wel geldt, ongeacht kaliber:

• Legaal vanaf 18 jaar en je geeft de buks ook niet door aan iemand die jonger is.
• Niet op straat gebruiken. Buiten je eigen terrein alleen vervoeren, goed ingepakt en zonder kogels erin.
• Een luchtdrukwapen dat te sterk op een echt vuurwapen lijkt valt onder categorie I en is verboden.
• Schieten mag alleen op eigen of toegestaan terrein, met een achtergrond die de kogel stopt.

Dat laatste punt is in de praktijk belangrijker dan de kaliberkeuze zelf. Hoe groter het kaliber en hoe meer joule, hoe meer ruimte en hoe steviger de kogelvanger je nodig hebt. Hoeveel joule daarbij hoort lees je in hoeveel joule mag een luchtbuks in Nederland hebben.

Welke kalibers bestaan er en wat betekent .177 of .22?

Luchtbukskalibers worden in twee maten opgeschreven: in millimeters en in duizendsten van een inch. Die tweede notatie komt uit Engeland en Amerika en staat op veel verpakkingen. Ze betekenen hetzelfde.

De drie die er in Nederland echt toe doen zijn 4,5 mm, 5,5 mm en 6,35 mm. Daarvan is 5,5 mm inmiddels het meest verkochte kaliber, omdat de meeste schutters ergens tussen doelschieten en plaagdierbestrijding in zitten.

Welk kaliber voor plinken, precisie en plaagdierbestrijding?

De juiste keuze hangt af van uw schietdoel:

• Plinken en tuinschieten tot 25 meter: 4,5 mm. Goedkope kogels, vlakke baan, ruim aanbod in elke prijsklasse. Een veerbuks of gasram in 4,5 mm is hier het meest gekozen.
• Precisieschieten op kaart, 10 tot 25 meter: 4,5 mm. Voor wedstrijdschieten op 10 meter is dit kaliber verplicht en ook daarbuiten is het de standaard.
• Field target en schieten tot 50 meter: 5,5 mm. De zwaardere kogel houdt zijn snelheid beter vast en wordt minder door zijwind uit koers geduwd.
• Plaagdierbestrijding, ratten en duiven: 5,5 mm, minimaal 16 tot 20 joule. Hier gaat het om energieoverdracht, niet om de vlakste baan. Wil je grotere dieren of meer afstand, dan is 6,35 mm de volgende stap. 
  Let op dat een luchtdrukwapen hiervoor alleen mag worden ingezet als jouw provincie daar via de faunabeheereenheid een vrijstelling of ontheffing voor heeft afgegeven. Hoe je dat aanpakt lees je in ratten schieten met de luchtbuks.
• Langeafstandsschieten vanaf 75 meter: 6,35 mm of 7,62 mm, altijd in combinatie met een PCP en een goede richtkijker.

Wat kost een kaliber aan kogels per schot?

Meer kaliber betekent meer lood en dat zie je terug in de prijs. Dit zijn actuele prijzen (sept. 2026) van JSB, een van de meest gebruikte merken in onze winkel.

Schiet je een doos van 500 per maand leeg, dan is het verschil tussen 4,5 en 5,5 mm ongeveer €3 per maand. Dat is voor de meeste mensen geen reden om een kaliber te kiezen. Vanaf 6,35 mm begint het wel te tellen en bij slugs in 7,62 mm schiet je al snel vier keer zoveel weg als in 4,5 mm. Het complete aanbod staat bij onze kogeltjes.

Kun je 5,5 mm kogels in een 4,5 mm buks schieten?

Nee en probeer het ook niet. Het kaliber van de kogel moet exact overeenkomen met het kaliber van de loop. Een te grote kogel gaat er niet in of loopt vast, een te kleine kogel sluit niet af en verliest het grootste deel van zijn energie langs de wand. 

Binnen een kaliber bestaat er wel speling in honderdsten. JSB levert 4,5 mm bijvoorbeeld in 4,50, 4,51 en 4,52 mm. Die maten passen allemaal in een 4,5 mm loop, maar de ene combinatie schiet zuiverder dan de andere. Het loont om twee of drie maten uit te proberen op je eigen buks.

Het kaliber van je buks ligt vast en is achteraf niet te wijzigen. Bij sommige PCP's kun je wel de loop wisselen, maar dan koop je in feite een nieuwe loop plus bijpassend magazijn.

Welk kaliber is het beste voor beginners?

Voor wie begint is 4,5 mm de veiligste keuze. De kogels zijn het goedkoopst, waardoor je veel kunt schieten en dus snel beter wordt. De terugslag is minder, de buksen zijn lichter en het aanbod in de instapklasse is het grootst.

Weet je nu al dat je binnen een jaar op ratten of duiven gaat schieten? Sla die stap dan over en begin met 5,5 mm. Een kaliber wissel je niet, een buks wel en het is zonde om er twee te kopen.

Kalibers kort samengevat

• Er is in Nederland geen kaliberlimiet voor luchtbuksen, ook 5,5 mm is gewoon legaal vanaf 18 jaar.
• 4,5 mm is preciezer, vlakker en goedkoper: geschikt voor plinken en doelschieten tot 25 meter.
• 5,5 mm slaat harder aan en draagt verder: geschikt voor plaagdieren en afstanden tot 50 meter.
• 6,35 mm en groter zijn voor grote afstanden en zwaardere doelen, met flink hogere kogelprijzen.
• Kogels moeten altijd exact het kaliber van je loop hebben.

Twijfel je nog? Kom langs in de winkel in Zeeland. Je mag beide kalibers bij ons eerst proberen, dan merk je het verschil in één middag. Bellen of mailen kan natuurlijk ook.